Arbeidsmigranten blijven in ons zorgsysteem te vaak buiten beeld, terwijl de risico’s zich opstapelen. Dat is de belangrijkste conclusie van het rapport ‘Arbeidsmigranten veilig en gezond’ van de artsenwerkgroep Arbeidsmigranten Veilig en Gezond (WVAG). De werkgroep overhandigde het rapport tijdens het symposium ‘Grenzen over, gezondheid dichtbij’ op 30 januari 2026 aan vertegenwoordigers van de ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Gedeputeerde Staten van Limburg, GGD Limburg-Noord en de gemeente Venlo.
Verhoogde risico’s, beperkte toegang tot zorg
Voor het rapport zijn diepte-interviews gehouden met professionals uit de sociale geneeskunde, waaronder bedrijfsartsen, verzekeringsartsen en artsen infectieziektebestrijding. Zij schetsen een eenduidig beeld: arbeidsmigranten werken vaak in sectoren met verhoogde gezondheidsrisico’s en veiligheidsrisico’s, terwijl hun toegang tot preventie, zorg en bescherming beperkt is. Taalbarrières, tijdelijke contracten, wisselende woonplekken en afhankelijkheid van de werkgever spelen daarbij een grote rol. Veel arbeidsmigranten weten bovendien onvoldoende wat hun rechten zijn en hoe het zorgsysteem in Nederland werkt. Daardoor worden hun problemen vaak niet of te laat opgemerkt.
Pas zichtbaar bij ernstige klachten
Als arbeidsmigranten al in beeld komen, is dat meestal pas bij ernstige of acute klachten. Bedrijfsartsen en verzekeringsartsen zien vooral fysieke overbelasting en arbeidsongevallen. Onderliggende psychische problemen blijven vaak onder de radar of worden pas laat herkend. Professionals die in het rapport aan het woord komen, beschrijven daarnaast hoe instabiele huisvesting, sociaal isolement en onzekerheid over werk en inkomen het herstel bemoeilijken. In sommige gevallen raken arbeidsmigranten na ziekte of ongeval zelfs dakloos en onverzekerd, met grote gevolgen voor hun eigen gezondheid én de publieke gezondheid.
Oproep tot betere randvoorwaarden
In het rapport doet de werkgroep tien aanbevelingen voor professionals, beleidsmakers en organisaties. De kern is helder: organiseer en verbeter de randvoorwaarden die goede zorg voor arbeidsmigranten mogelijk maken. Zoals voldoende tijd en ruimte voor professionals, laagdrempelige inzet van goede tolken, betere toegang tot zorg en begeleiding en een goed functionerende samenwerking tussen zorg, arbeid, gemeenten en andere partners.
Download het rapport ‘Arbeidsmigranten veilig en gezond’.
Over de werkgroep
De WVAG is een initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB), de Nederlandse Vereniging voor Verzekeringsgeneeskunde (NVVG) en de Koepel Artsen Maatschappij en Gezondheid (KAMG). Vanuit sociaalgeneeskundig perspectief brengt de werkgroep in kaart wat nodig is om de veiligheid en gezondheid van arbeidsmigranten in Nederland beter te beschermen.