Op verzoek van de ministeries van Justitie en Veiligheid (JenV) en Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) onderzocht Clingendael hoe arbeidsmigranten al in hun land van herkomst beter geïnformeerd kunnen worden over werken in Nederland. Daarbij gaat het om hun rechten en plichten én een realistisch beeld van de arbeidsmarkt. De belangrijkste lessen: kies voor persoonlijke, directe communicatie via mensen uit de eigen kring en bied praktische informatie waarin rechten en plichten samenkomen.
Welke communicatiekanalen werken het best?
Uit het onderzoek blijkt dat direct, persoonlijk en vertrouwd contact het meest effectief is, bijvoorbeeld via teruggekeerde migranten of een-op-een gesprekken bij laagdrempelige steunpunten. Digitale kanalen zoals WhatsApp, Telegram en Facebook zijn nodig om mensen te bereiken, maar werken alleen goed als ze actief en betrouwbaar worden ingezet. Massamediacampagnes hebben de minste impact en dienen vooral als opstap naar persoonlijkere vormen van informatie. Het meest effectief is een combinatie van diverse kanalen, waarbij arbeidsmigranten in verschillende fasen via op elkaar afgestemde kanalen worden bereikt.
Welke inhoudelijke boodschappen slaan aan?
Ook in de inhoud draait het om balans. Zo zorgt het samen presenteren van rechten en plichten voor een realistischer en geloofwaardiger beeld. Praktische informatie is daarbij essentieel: niet alleen benoemen wat er mis kan gaan, maar ook wat iemand kan doen en waar hulp te vinden is. Denk aan een checklist voor het controleren van een huurcontract of contactgegevens van huurteams. Persoonlijke verhalen van andere migranten maken de boodschap nog herkenbaarder en overtuigender.
Kennisportaal Migratie
De kennisbrief ‘Wat werkt in communicatie naar arbeidsmigranten?’ is een literatuurstudie naar effectieve kanalen, boodschappen en informatiecampagnes. De brief maakt deel uit van het Kennisportaal Migratie, een samenwerking waarin onderzoekers van Clingendael op verzoek van het directoraat-generaal Migratie (DGM) van het ministerie van JenV in korte tijd bestaande kennis en literatuur bundelen om beleidsmakers effectief te ondersteunen bij beleidsontwikkeling.