Goede ondersteuning voor arbeidsmigranten is noodzakelijk, zodat zij volwaardig kunnen werken, wonen en leven in Nederland. Daarom werkt het ministerie van SZW met het project Work in NL (WIN) aan een landelijk netwerk van informatievoorziening, hulp en dienstverlening voor EU-arbeidsmigranten. Het ministerie doet dit samen met publieke en private partijen, sociale partners en specialistische organisaties. Via de alliantie Work in NL versterken deze partijen en het ministerie van SZW hun samenwerking.
Project Work in NL
De infographic project Work in NL biedt een overzicht van de verschillende onderdelen van het project. Het doel is om arbeidsmigranten in hun eigen taal en op het juiste moment te ondersteunen. Dit gebeurt onder meer via fysieke en mobiele WIN-punten, sleutelpersonen, werkgevers, sociale media en informatie in het land van herkomst. Onderdeel van het project is ook om de toegang tot het recht te verbeteren. Hieronder staat per onderdeel meer informatie.
Het is belangrijk om ondersteuning dicht bij de arbeidsmigranten te organiseren. Daarom worden in de 35 arbeidsmarktregio’s fysieke en mobiele WIN-punten gecreëerd. Hier kunnen arbeidsmigranten op een laagdrempelige manier informatie en advies krijgen over onder meer hun werk, huisvesting en welzijn, en over hun rechten en plichten. Ook kunnen arbeidsmigranten er misstanden melden. Regio’s bepalen zelf hoe ze het informatiepunt vormgeven. Zo heeft de provincie Noord-Brabant meerdere fysieke en mobiele informatiepunten, en de gemeente Den Haag een mobiel informatiepunt waarmee ze door de stad rijden.
Wanneer arbeidsmigranten complexe(re) problemen of heel specifieke hulpbehoeften hebben, begeleiden de informatiepunten ze naar specialistische hulp. Zo biedt het Juridisch Loket juridische ondersteuning en kunnen het UWV, de SVB en de Belastingdienst helpen met het aanvragen van toeslagen en uitkeringen. Ook partijen zoals FairWork en Stichting Barka kunnen waar nodig specialistische hulp bieden. Net als organisaties die vanuit de doelgroep zelf zijn georganiseerd, zoals POLKA en de Bulgaarse Club Laak.
Werkgevers staan in nauw contact met arbeidsmigranten en spelen daarom een belangrijke rol in het verbeteren van de ondersteuning. Bijvoorbeeld door extra activiteiten en ontwikkelmogelijkheden aan te bieden in de regio voor (bij hen werkzame) arbeidsmigranten. Denk hierbij aan het organiseren van taalonderwijs of het aanbieden van inburgeringscursussen. Het is belangrijk dat werkgevers- en werknemersorganisaties hierbij betrokken worden en er gezamenlijk verschillende opties voor ondersteuning worden gecreëerd.
Naast fysieke ondersteuning is goede digitale informatievoorziening belangrijk. Sinds 2020 bestaat de website WorkinNL, waar arbeidsmigranten in 9 talen informatie over werken, wonen en leven in Nederland kunnen vinden. Binnen het project WIN wordt een plan gemaakt om de website te verbeteren. Daarbij wordt ook gekeken naar bestaande informatievoorzieningen, zoals websites en apps. Doel hiervan is om een eenduidig en gecoördineerd aanbod te creëren voor arbeidsmigranten.
Regio’s en andere betrokken partijen moeten goed geholpen worden in de opbouw van activiteiten voor de ondersteuning van arbeidsmigranten. Hierbij is het belangrijk om te komen tot een uniform aanbod in de regio’s, zodat arbeidsmigranten in alle regio’s kunnen rekenen op dezelfde ondersteuning. Daarom richt het ministerie van SZW een landelijke ondersteuningsstructuur (LOS) in.
De LOS ondersteunt het project WIN en ontwikkelt hiervoor een gezamenlijk communicatieplan (inclusief een toolkit met communicatiemiddelen), ondersteunt de landelijke uitrol van regionale WIN-punten, biedt trainingen aan medewerkers van de punten en faciliteert onderlinge kennisdeling. Daarnaast zorgt de LOS dat signalen uit de praktijk opgevolgd worden en dat daarmee het beleid en de informatievoorziening blijvend verbeterd worden.
Goede informatievoorziening in Nederland alleen is niet voldoende. Het is ook belangrijk dat arbeidsmigranten voorafgaand aan hun vertrek voorlichting krijgen in het land van herkomst over werken, wonen en leven in Nederland. Binnen het project WIN wordt samen met landen van herkomst gewerkt om bijvoorbeeld via vakbonden of vervoersbedrijven (zoals FlixBus) informatie te verspreiden. Zo worden arbeidsmigranten voorbereid op werken, wonen en leven in een andere omgeving met een andere cultuur en geïnformeerd over de geldende wet- en regelgeving. Een mooi voorbeeld hiervan komt van het WIN-punt Zuidoost-Brabant, dat in Roemenië arbeidsmigranten voor hun vertrek informeerde.
Arbeidsmigranten weten vaak nog onvoldoende waar ze recht op hebben en hoe ze die rechten kunnen opeisen. Onderdeel van project WIN is om de toegang tot het recht en juridische dienstverlening voor arbeidsmigranten te verbeteren. Dit wordt gedaan door arbeidsmigranten beter te informeren en met partners van binnen en buiten het Rijk in te zetten op betere ondersteuning en laagdrempelige toegang tot de rechter. Zo biedt het Juridisch Loket meertalige rechtshulp aan die aansluit op de specifieke situatie van de arbeidsmigrant. Ook is op 1 maart 2025 een experiment met een regelrechter gestart met een vereenvoudigde en versnelde procedure voor kwetsbare werknemers, waaronder arbeidsmigranten.
Lees hier meer over op de pagina Verbetering toegang tot het recht voor kwetsbare werknemers.
Alliantie Work in NL
Het ministerie van SZW gaat nauwer samenwerken met publieke en private organisaties om EU-arbeidsmigranten in Nederland beter te ondersteunen. Met het ondertekenen van een landelijk convenant op 18 juni 2025 werd het startsein voor deze alliantie Work in NL gegeven. Alle organisaties die willen bijdragen aan betere ondersteuning van EU-arbeidsmigranten kunnen zich aansluiten. Denk aan gemeenten, werkgevers of maatschappelijke organisaties. Per arbeidsmarktregio kunnen zij onderling afspraken maken over welke hulp zij bieden, zodat deze goed aansluit bij de ambities en specifieke eigenschappen van de regio.
Wil jouw organisatie zich ook aansluiten bij de alliantie Work in NL? Stuur dan een e-mail naar win@minszw.nl.
[Voice-over]
EU-arbeidsmigranten zijn onmisbaar voor de economie. Ze werken in belangrijke sectoren zoals de voedselindustrie, distributie, horeca, bouw en tuinbouw.
Eerlijk werk, goede huisvesting, betere registratie en goede zorg zijn belangrijke aandachtspunten die in de praktijk niet altijd goed geregeld zijn. Hier wil de Alliantie Work in NL verandering in brengen.
De Alliantie is een beweging bestaande uit de Rijksoverheid, gemeenten, huisvesters en werkgeversorganisaties. Partijen die concreet met publiek-private initiatieven aan de slag willen om EU-arbeidsmigranten te ondersteunen bij het wonen, werken en leven in Nederland.
Een eerste stap hierbij is het Convenant publiek-private ondersteuning EU-arbeidsmigranten. Het doel van dit convenant is de positie van arbeidsmigranten te versterken. Het convenant geeft richting op hoe we om willen gaan met arbeidsmigranten in Nederland op de thema’s werk, huisvesting, registratie, zorg en taal en integratie.
Ondertekenaars van het convenant laten zien: wij nemen verantwoordelijkheid. Voor eerlijke arbeidsvoorwaarden, betrouwbare informatie en betere voorzieningen. Zo zorgen we ervoor dat EU-arbeidsmigranten niet verdwalen in regels en een gelijkwaardige behandeling krijgen
[Hans van Heuvel, algemeen directeur LTO Nederland]
Voor ons zijn er een paar hele belangrijke handvaten in het convenant. Waarbij we ook echt graag de samenwerking aangaan met andere overheden. Wij vinden bijvoorbeeld huisvesting op het erf heel erg belangrijk, maar dat kan natuurlijk niet zonder dat andere overheden ook meehelpen daaraan.
Denk bijvoorbeeld aan de vergunningverlening, aan het ook mogelijk maken daarvan. En nu in dit convenant staat dat ook heel duidelijk opgenomen. En dat is voor ons ook echt een hele mooie manier om echt die samenwerking te bekrachtigen. Samen vorm te geven en ook te werken aan datgene wat we met zijn allen willen doen.
[Manon Houben, voorzitter Centrale organisatie voor de vleessector (COV)]
Huisvestingsvraagstukken, taalvraagstukken. Op het moment dat daar ergens toch sprake is van malafiditeit of dergelijke, dan kunnen we dat niet alleen oplossen.
Dan hebben we ook de overheid nodig die ons daarin helpt en ondersteunt. Dus we hebben elkaar nodig.
[Sieto de Leeuw, voorzitter Algemene Bond Uitzendondernemingen (ABU)]
Als je met elkaar je in gaat zetten voor het verbeteren van de omstandigheden van internationale medewerkers die hartstikke nodig zijn in onze samenleving, dan hoor je daar bij te zijn en dan hoor je een bijdrage te leveren.
[Gert-Jan Oplaat, voorzitter Vereniging van de Nederlandse Pluimveeverwerkende Industrie (NEPLUVI)]
Het convenant is voor ons ook een deel van die verantwoordelijkheid verder nemen. En hoop dat nu de gemeenten en de overheid mee gaan doen dat we procedures kunnen verkorten. Want we hebben prachtige voorbeelden van huisvesting en wij willen ook graag dat we dat eigenlijk als voorbeeld nemen dat we dit overal zouden kunnen doen. Dus het is een moeilijke en moeizame weg. Maar ik hoop dat met dit convenant dat we nadere stappen kunnen zetten.
[Voice-over]
Met jouw handtekening en actie maak je het verschil. Je laat zien dat je staat voor goede ondersteuning van arbeidsmigranten in Nederland, voor een sterke en eerlijke arbeidsmarkt. Met jouw handtekening en actie maak je het verschil. Voor een sterke en eerlijke arbeidsmarkt.
[Eddy van Hijum, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid]
Als je denkt dat je daar een bijdrage aan kunt leveren, doe mee. Dan zorgen we ervoor dat we een land zijn waarin de arbeidsmigrant volwaardig meetelt en we ook netjes en eerlijk met hen omgaan.
[Voice-over]
Wil je zelf iets opzetten of meedoen aan initiatieven die zorgen voor een eerlijke en gelijke behandeling van EU-arbeidsmigranten? Mail naar: win@minszw.nl.
Een productie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (2025)