Onmiddellijke huisuitzetting of ontslag op staande voet. Elke week melden arbeidsmigranten met acute (juridische) problemen zich bij team arbeidsmigranten van het Juridisch Loket. In deze spoedsituaties is directe actie nodig. Uitstel kan leiden tot verstrekkende gevolgen, zoals dakloosheid.
Beeld: © Het Juridisch Loket
Snelle actie maakt het verschil
Sinds mei 2024 helpt een speciaal team van het Juridisch Loket arbeidsmigranten in hun eigen taal. Tot nu toe kregen al meer dan 5.700 arbeidsmigranten juridische ondersteuning. Door rechten en plichten helder uit te leggen, kan escalatie vaak worden voorkomen. Soms is een telefoontje naar de werkgever of verhuurder al genoeg om een conflict op te lossen.
In ongeveer 20% van de gevallen is meer nodig, zoals het inschakelen van een advocaat of het starten van een gerechtelijke procedure. Soms is er sprake van spoed, bijvoorbeeld bij dreigende dakloosheid of ontslag op staande voet. In die situaties neemt de juridisch adviseur direct contact op met de werkgever of uitlener en werkt samen met partners als Barka en Fairwork om de arbeidsmigrant te helpen. De praktijkverhalen laten zien hoe groot het effect van die snelle inzet is.
Achtergelaten in een vreemd land
Zo meldden twee Roemeense arbeidsmigranten zich wanhopig bij het Juridisch Loket in Maastricht. Ze leefden al drie dagen in hun auto langs de weg, zonder geld, eten of onderdak. Met de belofte van werk en huisvesting waren ze naar Nederland gekomen, maar bij aankomst bleek dat er toch geen werk voor hen was. Ze hadden net een arbeidsovereenkomst ondertekend, maar werden na een halve dag weer weggestuurd.
Team arbeidsmigranten regelde samen met Barka opvang en zorgde voor directe doorverwijzing naar een advocaat. Zonder deze hulp hadden de arbeidsmigranten op straat moeten overleven in een vreemd land, zonder de taal te kennen en zonder netwerk.
Door ziekte geen loon en dreigende huisuitzetting
Een ander voorbeeld is de zaak van een 51-jarige man uit Hongarije. Hij werkte in de agrarische sector en maakte koeienstallen schoon. Ondanks afspraken over wekelijkse betaling, ontving hij geen loon. Zijn meldingen bij de uitzendcoördinator leverden niets op. Omdat hij geen beschermende schoenen had, raakte zijn voet geïnfecteerd. Uit angst zijn inkomen te verliezen, bleef hij toch doorwerken.
De situatie werd acuut toen hij te horen kreeg dat hij zijn onderkomen moest verlaten, terwijl hij geen geld had voor eten of medische zorg. Daarbij heeft de man diabetes type 1 en ging zijn gezondheid snel achteruit. Een juridisch adviseur van het Juridisch Loket die Hongaars spreekt, hielp hem en zorgde ervoor dat hij medische zorg en huisvesting kreeg. Dat lukte dankzij korte lijnen met partners in het sociaal-maatschappelijke domein.
Een deel van het achterstallige loon is inmiddels uitbetaald. De man is teruggekeerd naar Hongarije om te herstellen. Team arbeidsmigranten onderzoekt nog of er meer loon kan worden gevorderd en of een doorverwijzing naar een letselschadeadvocaat nodig is.
Knelpunten oplossen
Snelle hulp aan arbeidsmigranten maakt het verschil: iemand houdt een dak boven het hoofd, krijgt medische zorg of ontvangt (een deel van) het loon. Tegelijkertijd leggen deze spoedzaken knelpunten bloot. Zoals de verwevenheid tussen werk en huisvesting, het gebrek aan toegang tot informatie en recht, en de kwetsbaarheid van arbeidsmigranten zonder sociaal vangnet. Daarom werkt de Rijksoverheid samen met publieke en private partijen, sociale partners en gespecialiseerde organisaties aan het verbeteren van de positie van arbeidsmigranten in Nederland. Door in te grijpen in spoedsituaties, bewijst het Juridisch Loket dat snelle, goede juridische hulp het verschil maakt.