Begin dit jaar brachten Glastuinbouw Nederland, Plantum en LTO Nederland het ‘Actieplan Werkgeverschap en Goed Inlenerschap’ naar buiten. Werkgevers in de tuinbouw nemen hun (internationale) medewerkers bij voorkeur zelf in dienst. Zijn er toch uitzendkrachten nodig, dan moet dat heel goed geregeld zijn. Dat is de rode draad in het actieplan. Voorzitter Adri Bom-Lemstra van Glastuinbouw Nederland licht het actieplan in 6 vragen toe.
Waarom is dit actieplan opgesteld?
“Internationale medewerkers zijn belangrijk voor ons. De glastuinbouw kan niet zonder. Tegelijkertijd brengt deze groep medewerkers extra uitdagingen met zich mee, zowel als het gaat om werkgeverschap als goed inlenerschap. Samenleving en politiek kijken kritisch naar onze sector en de vele internationale medewerkers die er werken. Met dit actieplan willen we laten zien wat we doen om meer medewerkers zelf in dienst te nemen. Ook laten we zien hoe we uitzendkrachten veilig en gezond willen laten werken tegen de juiste betaling en hoe wij overtredingen op dat gebied willen terugdringen en misstanden willen tegengaan. Dat zijn ook precies de punten die de commissie-Roemer in 2020 aanstipte. Met dit actieplan geven we dus ook uitvoering aan de adviezen van Roemer.”
Waarom nemen glastuinbouwondernemers internationale medewerkers lang niet altijd zelf in dienst?
“De grootste belemmering daarvoor is huisvesting. Internationale medewerkers komen niet alleen werken, maar moeten ook kunnen wonen in Nederland. Niet iedere ondernemer kan huisvesting aanbieden, terwijl het uitzendbureau dat wél kan.”
Wat betekent ‘goed inlenerschap’ in de praktijk?
“Dat je beseft hoe belangrijk het is om uitzendkrachten die bij jou komen werken, goed te informeren over hun nieuwe baan. Maak bijvoorbeeld duidelijk hoeveel uur per week er werk voor hen is, wat de werkzaamheden inhouden en hoe ze betaald krijgen. Om veilig te werken is verder een goede instructie nodig. Hoe zorg je daarvoor als medewerkers geen Nederlands en vaak ook maar matig Engels spreken? Denk daar van tevoren over na. Ook moet goed geregeld zijn dat de uitzendkracht de juiste beloning krijgt. Zorg dus dat je de goede informatie over de cao, je bedrijfsregelingen en de loonschaal aan het uitzendbureau geeft. En controleer steekproefsgewijs of uitzendkrachten in lijn met de gemaakte afspraken uitbetaald krijgen.”
Waarom vinden jullie het belangrijk dat werkgevers internationale medewerkers zoveel mogelijk zelf in dienst nemen?
“Zelf in dienst nemen zorgt voor binding aan het bedrijf en zekerheid voor de medewerker. Je hebt als ondernemer zelf de regie op veilig en gezond werken en het uitbetalen van een eerlijke beloning. Uit onderzoek blijkt dat uitzendkrachten extra kwetsbaar zijn. Tegelijkertijd zien we dat er belemmeringen zijn om internationale medewerkers vast in dienst te nemen. Denk bijvoorbeeld aan goede huisvesting en het seizoensgebonden karakter van het werkaanbod. Met het actieplan investeren we daarom in het wegnemen of kleiner maken van deze belemmeringen. Zijn er toch uitzendkrachten nodig? Dan zetten we in op goed inlenerschap dat aan dezelfde hoge eisen voldoet als de eisen die we aan goed werkgeverschap stellen.”
Welke verantwoordelijkheden hebben inleners?
“In de glastuinbouw werken we veel met uitzendkrachten. Het is dan belangrijk om als inlener ‘partner-in-business’ te zijn. Informeer het uitzendbureau daarom goed over werkzaamheden en beloning. Zorg dat je werk en veiligheidsinstructies goed regelt voor deze veelal anderstalige medewerkers. En realiseer je dat het uitzendbureau jou als inlener ook ontzorgt, zij regelen bijvoorbeeld huisvesting, vervoer, inschrijven bij de gemeente en de zorgverzekering. Een uitzendbureau maakt voor deze service kosten die je als inlener betaalt. Toets daarom bij de uitzendkracht of zaken goed lopen. Het is vooral belangrijk dat de uitzendkracht juist uitbetaald wordt. Daarom vragen we onze ondernemers dit regelmatig te controleren.”
Goede huisvesting is vaak een uitdaging voor werkgevers die internationale medewerkers in dienst willen nemen. Hoe helpt Glastuinbouw Nederland daarbij?
Bom-Lemstra: “Glastuinbouwondernemers kunnen huisvesting op hun bedrijfslocatie aanbieden. Voor die investering heeft de ondernemer een vergunning nodig. Vanuit Glastuinbouw Nederland denken we mee. Ook stimuleren we regionaal het gesprek tussen ondernemers en gemeente. Wij kunnen helpen, maar huisvesting kan alleen worden gerealiseerd door onze ondernemers.”