Arbeidsmigranten staan niet altijd of niet op het juiste adres ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP). Bijvoorbeeld omdat zij langer dan 4 maanden in Nederland verblijven, maar nog als niet-ingezetene geregistreerd staan. Daarom wordt op verschillende manieren gewerkt aan een betere registratie. Zo krijgen uitleners meer verantwoordelijkheid en worden gegevens en signalen gebruikt om ontbrekende of onjuiste registraties op te sporen.

Zorgplicht voor uitleners

Uitleners worden medeverantwoordelijk voor een correcte registratie van arbeidsmigranten in de BRP. Nu ligt die verantwoordelijkheid bij de arbeidsmigrant zelf. Uitleners moeten arbeidsmigranten bij de start van hun dienstverband helpen met hun inschrijving. Bijvoorbeeld door informatie te geven in een taal die zij begrijpen. Ook moeten uitleners controleren of de arbeidsmigrant daadwerkelijk is ingeschreven als ingezetene. De zorgplicht wordt onderdeel van de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (Waadi) en gaat naar verwachting op 1 april 2027 in.

Gegevens vergelijken voor betere registratie

Er is onderzocht of gegevens uit de loonaangifteketen kunnen worden gebruikt om ontbrekende verblijfsgegevens van arbeidsmigranten te signaleren. Het idee was om periodiek te controleren welke werkenden nog geen tijdelijk verblijfsadres hebben geregistreerd. Ook kon zo worden nagegaan welke geregistreerde niet-ingezetenen niet meer in de loonaangifteketen voorkomen.

Dit bleek niet haalbaar, omdat deze gegevens geen fiscale relevantie hebben en het verzamelen en controleren ervan niet past bij de kerntaak van de Belastingdienst. Wel wordt onderzocht of de polisadministratie en de BRP met elkaar kunnen worden vergeleken. Daarmee kan beter in beeld komen welke niet-ingezetenen al langere tijd in Nederland werken.

Signalen gebruiken om adresgegevens te verbeteren

Met de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) werken publieke organisaties samen om onjuiste adresgegevens in de BRP op te sporen en te herstellen. Signalen van een mogelijk onjuiste registratie worden gedeeld en geanalyseerd. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) kan deze signalen aan gemeenten verstrekken voor nader onderzoek. 

De Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) onderzoekt daarnaast of een signaal op basis van een tijdelijk verblijfsadres kan helpen om arbeidsmigranten beter in beeld te krijgen.

Experiment met leegstaande woningen

Er loopt een experiment met woningen die volgens de administratie al minimaal een jaar leegstaan. Gemeenten kunnen met een adresonderzoek en eventueel een huisbezoek nagaan of deze woningen daadwerkelijk leeg zijn. Zo kan duidelijk worden of er mensen wonen die niet of onjuist staan ingeschreven.

Verplichte aanwezigheidsmelding

In 2022 is onderzocht of EU-burgers die kort in Nederland verblijven verplicht kunnen worden om hun aanwezigheid te melden. Uit het onderzoek bleek dat zo'n verplichting juridisch mogelijk is, zolang de melding laagdrempelig is. Samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) wordt onderzocht of een verplichte aanwezigheidsmelding via de Registratie Niet-Ingezetenen (RNI) kan worden ingevoerd.